Απόκριες: Η διονυσιακή λατρεία που επιβιώνει στις μέρες μας

 

Πυροβολισμοί, ταμπούρλα να ξεκουφαίνουν, τυμπανοκρουσίες κι ένας κήρυκας να αναγγέλλει τον ερχομό των Αποκριών. Και να καλεί τα πλήθη: «Όποιος δεν έχει θρεφτάρι, να αγοράσει». Στο Βυζάντιο, η προτροπή ήταν επιτακτική: «Προσφωνούμαι σοι, πτωχέ, το σακκίν (σακάκι) σου πώλησον, την εορτήν διάβασον». Αργότερα, στη Νάξο, έγινε πιο πρακτική: «Προφωνεύγω σε, φτωχέ, κι αν δεν έχεις να αγοράσεις, κλέψε». Η πρώτη βδομάδα της Αποκριάς δε σηκώνει αστεία. Απαιτεί κρεατικό στο σπίτι, γουρουνόπουλο αν γίνεται, κι αναγγέλλεται πομπωδώς, εξού και ονομάζεται «Προφωνή» (και «Αμολητή», καθώς οι ψυχές των νεκρών φεύγουν από τον Κάτω Κόσμο και αμολιούνται στον Πάνω). «Κρεατινή» η δεύτερη βδομάδα, επειδή δεν τηρείται η νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής (και «Άρτσι βούρτσι», επειδή όλοι τρώνε ό,τι τύχει, «όπως οι Αρμένιοι»). Και «Τυρινή» ή «Μακαρονού» η τρίτη, καθώς το τυρί και τα ζυμαρικά κυριαρχούν στο τραπέζι.

Τα πρώτα ελληνικά θέατρα, όπως άλλωστε και το ίδιο το δράμα, συνδέονται με τη λατρεία του Διονύσου

 

Το αρχαίο ελληνικό δράμα

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

 

Το δράμα είναι μια σύνθετη θεατρική - ποιητική δημιουργία που αποτέλεσε την πιο ανώτερη πνευματική έκφραση της κλασικής εποχής. Σ’ αυτό το ποιητικό είδος χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από το Έπος και τη Λυρική ποίηση, ενώ κατά την παρουσίασή μπροστά στο κοινό, τον ποιητικό λόγο συνόδευαν η μουσική και η όρχηση, γιατί το δράμα δεν προοριζόταν για μια απλή ανάγνωση ή απαγγελία, αλλά για παράσταση ενός συγκλονιστικού γεγονότος, που εξελισσόταν σαν ζωντανή πραγματικότητα μπροστά στους θεατές.

 

Το θέατρο είχε σταθεί ως ένας από τους τόπους μαρτυρίου των πρώτων Χριστιανών

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ 

 Μάθημα 5^ο

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ

Βυζάντινο Θέατρο

Πρόλογος

Ως Μεσαίωνας ορίζεται η χρονική περίοδος της Ευρωπαϊκής ιστορίας, από τον 5ο μέχρι το 15ο αιώνα μ.Χ.. Ξεκίνησε με την κατάλυση του Δυτικού Ρωμαϊκού Κράτους(476 μ.Χ.) ή κατ' άλλους με το θάνατο του Ιουστινιανού Α΄(565 μ.Χ.) , του αυτοκράτορα υπό τον οποίο αναβίωσε η παλαιά ισχύς και έκταση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και τελείωσε συμβατικά το 1492 μ.Χ., με την ανακάλυψη της Αμερικής. (476 μ.Χ. – 1492). Ο Μεσαίωνας είναι η μεσαία από τις τρεις παραδοσιακές διαιρέσεις της Δυτικής Ιστορίας: Αρχαία, Μεσαιωνική και Νεότερη. Ο Μεσαίωνας με τη σειρά του παραδοσιακά διαιρείται σε τρεις υποπεριόδους, τον Πρώιμο, τον Ώριμο ή Μέσο, και τον Ύστερο Μεσαίωνα.

Επίπληξις προς τους εγκαταλείψαντας την συγκέντρωσιν της Εκκλησίας και εις τας ιπποδρομίας και τα θέατρα απελθόντας και ότι πρέπει να φροντίζωμεν περί των αμελούντων αδελφών και τους νεοβαπτισθέντας.

 Κατήχησις ΣΤ΄. Του αυτού. Επίπληξις προς τους εγκαταλείψαντας την συγκέντρωσιν της Εκκλησίας και εις τας ιπποδρομίας και τα θέατρα απελθόντας και ότι πρέπει να φροντίζωμεν περί των αμελούντων αδελφών και τους νεοβαπτισθέντας. ΕΔΩ 

 

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Άπαντα των Αγίων Πατέρων.(Τόμος 7). Κατηχήσεις Α΄- Η΄.

 ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΥ Ι . ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ 1 ΕΩΣ 40

Γιατί μεταξύ του θεάτρου και της συναγωγής δεν υπάρχει καμιά διαφορά;

 

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Κατά Ιουδαίων, Λόγος Α΄. (1)

Άκουσε λοιπόν πως λέει ο προφήτης να νηστεύουμε· «αγιάσατε νηστεία», λέει· δεν είπε, πομπεύσατε νηστεία. «Κηρύξατε θεραπεία, συγκεντρώστε όλους τους πρεσβυτέρους» (Ιω. 1, 14). Αλλ’ αυτοί, αφού οργάνωσαν συμμορίες από μαλθακούς τύπους και συγκέντρωσαν ένα μεγάλο συρφετό πορνευομένων γυναικών, οδηγούν όλο το θέατρο και τους μίμους της σκηνής στη συναγωγή. Γιατί μεταξύ του θεάτρου και της συναγωγής δεν υπάρχει καμιά διαφορά. Και γνωρίζω, ότι μερικοί θεωρούν πολύ τολμηρό τον λόγο αυτό που είπα, ότι δηλαδή δεν υπάρχει καμιά διαφορά μεταξύ θεάτρου και συναγωγής, αλλά κι εγώ τους κατηγορώ για την τόλμη τους, αν βέβαια έχουν διαφορετική γνώμη. Γιατί, αν αυτά είναι δικά μου λόγια, τότε κατηγόρησε με, αν όμως επαναλαμβάνω τα λόγια του προφήτη, τότε δέξου τη γνώμη αυτή. 

Η συμπεριφορά των κληρικών (ψευδεπισκόπων), καθώς πλησιάζουμε στις ημέρες του Αντιχρίστου.

 ΠΗΓΗ

 

 https://www.impantokratoros.gr/BAA6F00E.el.aspx

Σύνοδος Λαοδικείας (κανόνες)  Κανὼν λγ': Οὔτε συνεύχεσθαι αἱρετικοῖς, ἢ σχισματικοῖς.

ΠΕΡΙ ΣΧΙΣΜΑΤΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ ΣΤ (ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ 1  ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΕΓΑ  ΕΠΕ  114       ΕΔΩ 

Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Τί σημαίνει αποτείχιση;

 

 Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Έρευνα για είδωλα

 

  Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Έρευνα για ασεβής 

Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Έρευνα για εξελθε 

Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Έρευνα για φεύγετε 

Αὕτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα - Έρευνα για χωρισμό

 

Η αποστασία προχωράει ακάθεκτη. Ας είναι καλά οι χαζο-υπακοές και οι επισκοπολατρείες.

 

Ἅγ. Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής: 

Ὅποιος δέχεται τοὺς ψευδο-διδασκάλους αἱρετικούς, δέχεται τὸ διάβολο!

Οι Άγιοι δεν συντάχτηκαν με την ασέβεια ούτε μιάνθηκαν μέσω της επικοινωνίας με αυτήν

 

ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ (+390)

 

    «(οι άγιοι) δεν συντάχτηκαν με την ασέβεια ούτε μιάνθηκαν μέσω της επικοινωνίας με αυτήν, την οποία αποφεύγουμε ως δηλητήριο φιδιού, όχι διότι βλάπτει το σώμα αλλά διότι μαυρίζει τα βάθη της ψυχής» (Γρηγόριος Θεολόγος, προς Αρειανούς και εις εαυτόν, ΕΠΕ 2,97)

Μέγας Ἀθανάσιος: «Θεομίσητος ἐστίν ἡ αἵρεσις. Εἶναι ἡ κυρίως βλασφημία».

 

(Στίς 18 Ἰανουαρίου τιμᾶται ἡ μνήμη τοῦ Μεγάλου Ἀθανασίου).

Φώτης Μιχαήλ, ἰατρός

Στά χρόνια τοῦ Μεγάλου Ἀθανασίου (298 - 373) εἶχε ἐμφανισθεῖ ἡ αἵρεση τοῦ Ἀρείου. Ὁ ἀρειανισμός μέχρι τίς ἡμέρες μας ἀρνεῖται τήν θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Θεωρεῖ τόν Χριστό ἁπλῶς κτίσμα τοῦ Πατρὀς. Συνεπῶς ὁ Ἀρειανισμός εἶναι ἀντίχριστος, διότι δέν παραδέχεται τήν θεανθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ.

Όταν η διαφωνία βαπτίζεται αρρώστια

 

Κείμενο-ρετρό 80.0: Από τον Άγιο Αντώνιο στον Πρόδρομο Δαγτόγλου

Επιμελείται και σχολιάζει ο Κωνσταντίνος Ι Βαθιώτης

---

Στην Φιλοκαλία των Νηπτικών και Ασκητικών διαβάζουμε:¹

Είπεν ο αββάς Αντώνιος, γνωστός και ως «Καθηγητής της Ερήμου» ότι:

«Έρχεται καιρός, ίνα οι άνθρωποι μανώσι, και επάν ίδωσί τινα μη μαινόμενον, επαναστατήσωνται αυτώ λέγοντες ότι, ‘συ μαίνη’, διά το μη είναι όμοιον αυτοίς».

«νὰ ὑψώσωμεν τὸ σημεῖον δι᾿ οὗ πάντοτε νικῶμεν, τὸν Σταυρόν!»

 

Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης - Προκήρυξη

«νὰ ὑψώσωμεν τὸ σημεῖον δι᾿ οὗ πάντοτε νικῶμεν, τὸν Σταυρόν!»

Ἡ ὥρα ἦλθεν, ὦ ἄνδρες Ἕλληνες!

Οἱ ἀδελφοί μας καὶ φίλοι εἶναι πανταχοῦ ἕτοιμοι· οἱ Σέρβοι, οἱ Σουλιῶται, καὶ ὅλη ἡ Ἤπειρος ὁπλοφοροῦντες μᾶς περιμένουν· ἂς ἑνωθῶμεν λοιπὸν μὲ ἐνθουσιασμόν! Ἡ Πατρὶς μᾶς προσκαλεῖ!

Άγιος Αντώνιος ο Μέγας καθηγητής της ερήμου.

 

Άγιος Αντώνιος ο Μέγας καθηγητής της ερήμου.

Ο Άγιος Αντώνιος, λαοφιλής Άγιος της Εκκλησίας μας, έχει ονομαστεί «Μέγας» και «καθηγητής της ερήμου». Όλοι γνωρίζουμε ότι η Αγία μας Εκκλησία δεν απονέμει τίτλους εύκολα. Είναι όπως λέμε φειδωλή και τους απονέμει σε λίγους, σε ξεχωριστούς, για να τιμήσει τον υπέρ νουν και λόγον βίο τους. Ένα χαρακτηριστικό της ζωής του είναι ότι πολεμήθηκε ιδιαίτερα κληρά από τον διάβολο.

Ἀθανάσιον καὶ θανόντα ζῆν λέγω.

 

Ἀθανάσιον καὶ θανόντα ζῆν λέγω.

Οἱ γὰρ δίκαιοι ζῶσι καὶ τεθνηκότες.

Ο Μέγας Αθανάσιος ή Άγιος Αθανάσιος ή Αθανάσιος Αλεξάνδρειας ήτο Ορθόδοξος Πατριάρχης Αλεξάνδρειας και η προσωπικότητά του σφράγισε τα δρώμενα της εποχής του. Μαχητής αταλάντευτος και αγωνιστής της Ορθοδοξίας. Ανυποχώρητος ήλθε σε σύγκρουση με τους ισχυρούς της εποχής, εξορίστηκε και ταλαιπωρήθηκε. 

Περί αντιχρίστου

 

Άγιος Ειρηναίος Λουγδούνου: Έλεγχος και ανατροπή της ψευδωνύμου γνώσεως. Βιβλίο 5, κεφ. ΚΕ΄- Λ΄, (Περί αντιχρίστου).

Κεφάλαιο ΚΕ΄

1. Όχι μόνο με όσα ειπώθηκαν, αλλά και με όσα θα γίνουν υπό την εξουσία του αντιχρίστου, φαίνεται ότι αυτός, επειδή είναι αποστάτης και ληστής, θέλει να λατρεύεται ως Θεός και, ενώ είναι δούλος, θέλει να τον αναγορεύσουν βασιλιά. Παίρνοντας ο αντίχριστος όλη τη δύναμη του διαβόλου, δεν θα έλθει ως δίκαιος βασιλιάς, ούτε σαν να είναι νόμιμα υποταγμένος στον Θεό, αλλά θα έλθει ως ασεβής και άδικος και παράνομος, σαν αποστάτης και άδικος και ανθρωποκτόνος, σαν ληστής, ανακεφαλαιώνοντας στον εαυτό του την αποστασία του διαβόλου. 

Οἱ εὐρωπαῖοι προσκύνησαν τόν διάβολο ἀλλά ἐκεῖνος δέν τούς ἔκανε θεούς

 

Οἱ εὐρωπαῖοι προσκύνησαν τόν διάβολο ἀλλά ἐκεῖνος δέν τούς ἔκανε θεούς, ὅπως τούς ὑποσχέθηκε, ἀλλά δαίμονες. Αὐτή ἦταν ἡ ἀπάτη του.

Posted on 12 Ιανουαρίου, 2026

Ἅγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς

Ὁ εὐρωπαῖος ἄνθρωπος, ὁ διανοούμενος, ὁ ἄνθρωπος μέ τήν ἀκάθαρτη καρδιά καί τό ρυπαρό μυαλό, ὁ ἄνθρωπος μἐ τόν ἡδυπαθῆ χαρακτῆρα, ἔκανε συμβόλαιο μέ τό διάβολο, ἀνανέωσε τό παλιό συμβόλαιο τοῦ Ἀδάμ, γιά νά πραγματοποιήσει τό θέλημα τοῦ διαβόλου καί θέλησε, μέ τή βοήθειά του, νά γίνει θεός. Πράγματι οἱ εὐρωπαῖοι ἄνθρωποι ἄν καί βαπτισμένοι στό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ὑποτάχθηκαν στόν διάβολο, ἀρνούμενοι τόν Χριστό, γιά νά πάρουν τό παράσημο πού θά τούς ἔκανε θεούς. Καθένας τους ἀρνήθηκε τόν Χριστό, ἔφτυσε τό σταυρό, γονάτισε στό διάβολο καί ἀμέσως πῆρε τίτλους, λόρδος, βαρόνος, στρατηγός…

Λόγος για τον Κάιν, και για τον φόνο του Άβελ

 

* Το κείμενο αντλήσαμε από το χειρόγραφο αριθ. 99 της Ι. Μ. Παντοκράτορος Αγίου Όρους, ΙΣΤ΄ αι., φύλλα 375r-396r. Αντίστοιχο κείμενο περιλαμβάνεται και στο χειρόγραφο αριθ. 80 των Ιεροσολύμων, ΙΓ΄ αι., φύλλα 83-92 (Α. Παπαδοπούλου-Κεραμέως, Ιεροσολυμιτική Βιβλιοθήκη ΙΙ, 144).

Σκεπτόμενος εγώ να αντλήσω με ακρίβεια από τη θεία διήγηση, δηλαδή από καθαρή πηγή, πνευματικά νοήματα πράξεων και λόγων, δόθηκα στην προσευχή, για να τα καταλάβω καλά. Και όταν τα συνέλαβε ο νους μου, έριξα αμέσως το βλέμμα μου στο βάθος της διήγησης, και να, είδα στην πεδιάδα δυο νέους εύσωμους, πολύ ωραίους και με ήρεμο περπάτημα· και όταν έφθασαν αυτοί σε κάποια τοποθεσία, επιτέθηκε ο ένας απ’ αυτούς να φονεύσει τον άλλο (Γεν. 4, 8). 

Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ.Το αδύνατο της σωτηρίας αλλόθρησκων και αιρετικών.

 

Αξιοδάκρυτο θέαμα αληθινά, είναι οι Χριστιανοί οι οποίοι δεν κατανοούν την ουσία της Χριστιανικής πίστεως. Ένα θέαμα πού μαρτυρείται σχεδόν παντού στις μέρες μας, όπου κι αν στρέψει κανείς τα μάτια του. Είναι σπάνιο να παρηγορήσει κανείς τους οφθαλμούς του, με ένα αντίθετο φαινόμενο.

Βλέποντας το πλήθος των λεγομένων «χριστιανών», σπανίως διακρίνει το βλέμμα σου, κατ’ όνομα και κατ’ έργο, αληθινό Χριστιανό.

Παρουσιάζω τώρα την ερώτηση σας:
– «Γιατί δεν μπορούν οι ειδωλολάτρες – αλλόθρησκοι και άπιστοι, Μουσουλμάνοι και οι λεγόμενοι αιρετικοί – να σωθούν;». Γράφετε ότι «ανάμεσα τους υπάρχουν πολλοί καλοί άνθρωποι. Εάν στέλναμε στην απώλεια τόσο καλούς ανθρώπους αυτό θα ήταν ενάντια στο έλεος του Θεού… ναι πράγματι μια τέτοια σκέψη, είναι εναντία στην κοινή αντίληψη. Οι αιρετικοί εν τούτοις δεν είναι λιγότερο χριστιανοί. Το να λογαριάζετε τον εαυτόν σας σεσωσμένο και τα μέλη μιας διαφορετικής πίστεως να είναι στην απώλεια, είναι παραφροσύνη και άκρα υπεροψία».

θα προσπαθήσω να απαντήσω με λίγα λόγια χωρίς να φθαρεί η σαφήνεια της εξηγήσεως λόγω μακρολογίας.

Άγιος Διάδοχος Φωτικής: Οράσεις.

 

ΟΡΑΣΕΙΣ

1

Ερώτ. Γιατί θαύμασες τόσο πολύ την έρημο; Πες μου, σε παρακαλώ. Ρώτησα τον σοφό Ιωάννη σαν να ήταν παρών, μια νύχτα που η ψυχή μου ήταν ήρεμη. Και συ, ω περίφημη μητέρα Εκκλησία, γιατί έχεις τόσο θερμή διάθεση προς εκείνο το άγριο και ατημέλητο πρόσωπο*; Και πάλι, γιατί φώναξες στην άψυχη έρημο** τόσο γλυκά εκείνη τη βοή που έτερπε τις ανθρώπινες ακοές; Και αυτός, σαν να παρουσιάσθηκε ο ίδιος, συζήτησε μαζί μου.

* Πρέπει να είχε αρχίσει ήδη η εικονογράφηση του Προδρόμου.

** * Εννοείται ότι η έρημος δεν έχει ανθρώπινες ψυχές, είναι ακατοίκητη.

Απόκρ. Και πως μπορώ να σου μιλήσω, ω φίλε, είπε, αφού βρίσκομαι έξω από τον φθαρτό αιώνα και συ ακόμα ζει σ’ αυτόν, όσο θέλει ο Θεός; 

Περί προνοίας και ειμαρμένης. (Λόγος Δ΄).

 

ΠΕΡΙ ΕΙΜΑΡΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

---

ΛΟΓΟΣ Δ΄

1. «Το να σας λέω τα ίδια σε μένα δεν είναι βαρετό, ενώ σας παρέχει ασφάλεια» (Φιλιπ. 3, 1). Αν ο Παύλος έπρεπε να διδάσκει συνέχεια τους μαθητές του, ο Παύλος που δίδασκε με τη χάρη του Πνεύματος και με το πρόσταγμα του έδιωχνε τους εχθρούς και σήκωνε επάνω του τα παθήματα όλων, ο Παύλος ο τιμημένος, που όλοι τον άκουγαν σαν άγγελο που κατέβηκε από τους ουρανούς, ή καλύτερα που τον άκουγαν σαν να ήταν ο ίδιος ο Χριστός, αν λοιπόν εκείνος ήταν αναγκασμένος να λέει συνεχώς τα ίδια, πολύ περισσότερο είμαστε εμείς οι ανάξιοι για κάθε λόγο.